Süle Çelebi Camii

Edirne'nin tarihine tanıklık eden onlarca eserden biri de, Süle Çelebi Camii'dir. Hasar gördüğü için bir dönem ibadete kapatılan 440 yıllık bu eserin restorasyonu devam etmektedir.

10
Görüntülenme
Süle Çelebi Camii | 2005 | Fotoğraf © edirneden.com

1559 yılında Süle Çelebi tarafından Süle Çelebi Mahallesi’nde yaptırılmıştır. Çatısı kubbeli ve tek minareli olan cami Tarlakapı mevkiinde, Süle Çelebi Fırını Sokağı’ndadır.

Basık kemerin hemen üzerinde yer alan Süle Çelebi Camii Kitabesinin Türkçe’si şöyledir:

“Peygamber Aleyhisselâm, kim Allah için bir mescid yaparsa, Allah da (ona) cennette bir ev yapar buyurdu. Bu mescid-i şerifi zayıf kul Hacı Sinan oğlu Hacı Süle yaptırdı. (Bu), 967 senesi Muharremi’nde (Ekim 1559) gerçekleşmiştir.”

Kaynaklarda, Hacı Süle’nin hayatı hakkında hemen hemen hiç bilgi yoktur.

İnşa kitabesinin hemen üzerinde, kalem işçiliğiyle yazılmış bir onarım kitabesi yer almaktadır. Kitabeye göre yapı, 1834 (H.1249) tarihînde onarılmıştır.

Mimarisi

Dört yönden duvarlarla çevrili bir avlu içinde yer alan yapının, içinde birkaç mezar taşı içeren bir hazire (mezarlık) bulunmaktadır. Avlunun kuzey duvarının yola bakan yüzünde, cephesi silmelerle bezenmiş bir çeşme yer almaktadır. Bu çeşme bugün kullanılmamaktadır.

Harimin (kutsal mekan-cami) doğu, batı ve güney duvarları üzerinde, ikisi alt sırada, ikisi de üst sırada olmak üzere, toplam dörder pencere açıklığı mevcuttur. Dikdörtgen şekilli alt sıra pencerelerinin sivri kemerli alınlıkları vardır. Üst sıradaki pencereler sivri kemerlidir.

Batı duvarının kuzey ucunda minare yer almaktadır. Minareye, son cemaat yerine açılan basık kemerli bir açıklıktan girilmektedir. Kareye yakın dikdörtgen planlı bir kürsüsü vardır.

Harimin kuzey cephesinde, üzerleri düz bir ahşap tavanla örtülü, iki birimli bir son cemaat yeri bulunmaktadır.

Son cemaat yerindeki iki birimden her birinin köşelerinde yer alan pandantifler (Bir kubbeyi taşıyan kemerler ile kubbe kaidesinin arasını kapatan ve kare bir plandan kubbenin dairesel kaidesine geçmeyi sağlayan küresel üçgen), bu birimlerin birer kubbeyle örtülü olduğunu düşündürmektedir. Üst örtüyü taşıyan kemerlerin yuvarlak şekilli oldukları dikkati çekmektedir.

Son cemaat yeri batı kemerinin güney ucu, minare kürsüsü üzerine oturmaktadır. Son cemaat yerinin üst örtüsü, güneyde harim duvarı, kuzeyde ise çokgen kesitli üç sütun tarafından taşınmaktadır.

Harimin kuzey cephesinde, iki pencere arasına yerleştirilmiş bir dış mihrap bulunmaktadır. Yarım onikigen planlı dış mihrap nişi, mukamaslı kavsaraları andıran, şekli bozulmuş bir kavsaraya sahiptir.

Taçkapı, harimin kuzey duvarının batı ucundadır Dikdörtgen taçkapı çerçevesi silmelerle bezenmiştir. Basık kemerli giriş aralığı, sivri kemerli bir çökertme içine yerleştirilmiştir. Basık kemerin üst kesiminde yer alan iki kitabeden alttaki inşa kitabesi; üstteki ise bir onarım kitabesidir.

Süsleme

Dış mihrap çerçevesinin etrafında, son cemaat yeri doğu biriminin güneydoğu köşesindeki pandantif üzerinde, kalemisi süsleme kalıntıları mevcuttur. Paralel çizgi ile oluşturulmuş bir şerit, dış mihrap çerçevesinin üç kenarını da dolanmaktadır.

Doğal görünümlü çiçekler ve akant yapraklarından oluşan kalemisi süslemeler, çerçevenin üst kenarındaki şerit üzerine oturtulmuş izlenimi vermektedir. Son cemaat yerinin doğu biriminde, güneydoğu köşesindeki pandantif üzerinde, sapına bir kurdele bağlanmış, çiçekli bir dal resmedilmiştir.