Namazgahlı Çeşmeler

Şehir içlerinde veya şehirlerarası yollarda açık havada, ibadet etmek maksadıyla yapılmış olan namazgahlarda abdest alınması amacıyla ptırılmıştır. Bu çeşme de abdest almak için gereken temiz su, yakınındaki sarnıçtan ya da çeşmelerden sağlanmıştır.

12
Görüntülenme

Bazı Türk sanatkarları, normal namazgahların dışında, çeşmeyi namazgah sofasıyla veya namazgah mihrabıyla birleştirerek, iki değişik kompozisyon meydana getirmiştir.

Edirne’de Açık Tarım Cezaevi önündeki Valide Sultan Çeşmesi, Sarayiçi Sırık meydanındaki Namazgâhlı Çeşme, Asker Çeşmesi, Karaağaç’taki Sinekli Suyu Çeşmesi bu gruba örnektir. (İstanbul’daki Vezir Mehmet Paşa Çeşmesi de bu grubun son örneğidir.)

Sinekli Çeşmesi

Namazgahlı bir menzil çeşmesidir. Karaağaçta ova arazide yer alan Sinekli Çeşmesi çok rağbet gören ve Edirnelilerin özel olarak evlerine getirdikleri bir suya sahipti. Ancak tarımsal ilaçlamalar nedeniyle içilemez duruma gelmiştir.

Sinekli Çeşmesi kesme taştan inşa edilmiştir. Türk klasik üslubunda, tek cepheli, kemerli ve hazneli bir çeşmedir.

Sinekli Çeşmesi’nin cephe eni 2.20 metre, boyu 4 metre olup, basılı sivri kemerli nişin eni 1.20 metre, boyu 2.70 metre, derinliği 25 santimetredir. Önünde büyük bir havuzu olan çeşmenin ayna taşı düzdür.

Eski dönemlerde suyu iki lüleden akan Sinekli Çeşmesi, sonradan bir demir boruyla akıtılmaya başlanmıştır.

Sinekli Çeşmesi’nin kilit taşında gülce motifi vardır, hazne örtüsü ise düzdür. Yapılış tarihi ne yazık ki belli değildir. 1899 yılında tamir gördüğü bilinen çeşmenin söz konusu tamirine ilişkin kitabesinin Edirne Belediyesi’nde olduğu bilinmektedir. Çeşmenin arka yüzünde mukarnaslı mihrabı vardır.

Asker Çeşmesi

Yapılış tarihi bilinmeyen Asker Çeşmesi, Edirne’ye 45 kilometre uzaklıktan getirilen Mimar Sinan Haseki suyundan ilk yararlanan çeşme olma özelliği taşır. Kesme taştan inşa edilmiş olan tek cepheli bir namazgah çeşmesidir.

Türk klasik üslubu örneklerinden olan Asker Çeşmesi’nin yüksekliği 4 metre, genişliği 2.20 metredir. Arka cephesinde kademeli oymalı mihrabı vardır. Mihrap üsten kademeli bir şekilde genişlemektedir.

Sivri kemerli nişinin eni 1,20 metre, boyu 3,30 metre, derinliği 0,40 metredir. Adını çevresinde bulunan askeri birliklerden aldığı sanılmaktadır.

Namazgahlı Meydan Çeşmesi

Sırıklı meydanındaki (Tunca Kışlası’nın bulunduğu alan)Namazgahlı Meydan Çeşmesi, namazgahlı çeşmeler gurubunun en görkemlisidir ve aynı zamanda bir meydan çeşmesi konumundadır. (Bakınız: Edirne Meydan Çeşmeleri)