Tavanlı, Dökme Demir ve Neo Klasik Çeşmeler

Tavanlı, Dökme Demir ve Neo Klasik çeşmelerden pek azı günümüze ulaşmıştır.

16
Görüntülenme

Tavanlı Çeşmeler

Bazı çeşmelere su alanları yağmurdan korumak üzere iki demir desteğe dayanan ahşap bir saçak eklemiştir. Edirne’de Muradiye’de Tavanlı Çeşme ile Uzunkaldırım’ da Abdurrahman Tavanlı Çeşme’de olduğu gibi. Bu nedenle bu tür çeşmelere Tavanlı Çeşme adı verilir.

Tavanlı Çeşme (Muradiye)

Mimar Sinan Caddesi’nin Umurbey Mahallesi’ne girdiği kesimde bulunan bu çeşme 1744 yılında yapılmıştır. Gerçekten de Tavanlı Çeşmeler grubunda ayakta kalabilmiş en güzel örneklerdendir.

Tek cepheli ve hazneli, kesme taştan yapılmış olan Muradiye tavanlı çeşmesinin cephesinde, sivri kemerli niş içinde mermer üzerine “Maşallah” yazılı bir kitabe bulunur. Bu kitabenin altında bulunan ayna taşı ise tahrip edilmiştir. Çeşme yalağı, yekpare (tek parça) mermerden yapılmış olup, çeşmenin ön cephesinin kenarları yarım sütunla yumuşatılmıştır.

Hazne örtüsü ise ahşaptan iki konsol üzerine, ahşap çatı ile oturtulmuştur. Tavan süslemeleri de ahşaptan olup, çıtaları güneş sıvası şeklinde yapılmıştır. Tavan korkuluğu kabartma motiflidir. Ahşap tavan alaturka kiremitlidir. Cephenin çeşme eni 2.38 metre, boyu 2.60 metre, derinliği 20 santimdir.

Tavanlı Çeşme (Abdurrahman Mahallesi)

Abdurrahman Tavanlı Çeşme Sokağı’ndadır. Kesme taştan tek cepheli, kemerli, hazneli bir çeşmedir. Hazne örtüsü düz ve taştandır Cephe eni 2.20 m, boyu 2.60 m’dir. Aynataşı yoktur. Orijinal musluğu kaybolmuş olup, yerine demir boru takılmıştır.Önündeki yalağı kırılmıştır. Yalağın iki tarafında oturma yerleri görülmektedir.

Tarihçi Badi Efendi bu çeşmenin “üzerindeki çatısı” nedeniyle bu adı aldığını belirtir.

Abdurrahman çeşmesinin yanında aynı adı taşıyan bir de mescit vardı. Onarım yapılmalı ve bitişiğindeki evden kurtarılmalıdır.

Dökme Demir Çeşmeler

Paris bulvarında ortaya çıkan bu tür çeşmeler, Osmanlı döneminde 1910 yıllarında yapılmış olup, Edirne’de ki tek örneği ise şu anda Trakya Üniversitesi Rektörlük binası olarak kullanılan eski Karaağaç gar binası girişinde bulunmaktadır.

Neo Klasik Çeşmeler

Bu tür çeşmelere örnek Edirne’de Havra’nın bahçesindeki çeşmedir.